De wintersnoei: het bouwen van een goede kop


Het snoeien van druiven met guyotboogjes of strekkers gaat, zeker in de eerste jaren, maar over één ding: het opbouwen van een goede, productieve kop. Een goede kop, waar elk jaar opnieuw vitaal en bruikbaar buighout uit voortkomt, is de basis van een gezonde en productieve wijngaard. En vele malen belangrijker dan de vraag hoeveel opbrengst een plant in zijn eerste paar jaren al geven moet.



Okselknoppen

Het bouwen van die kop is echter nog niet zo vanzelfsprekend, zoals je kunt zien in veel, vaak wat oudere, ook professionele wijngaarden. Het vereist inzicht bij het snoeiwerk, en ook een heel specifieke strategie, vooral in de eerste vier of vijf levensjaren van de plant. Doel daarbij is om steeds het oog dat tussen het jonge stammetje en een zijtak zit, het zogenaamde 'oksel-oog' of 'okselknop', te dwingen uit te lopen. En dat een paar jaar achter elkaar. Daarmee bouw je een kop.


Wanneer we met name deze okselknoppen willen dwingen uit te lopen, kunnen we gebruikmaken van de wetmatigheid, bij de druif, dat ogen iets lager op de stam (iets 'dichter bij de wortels' zeg maar), een extra grote kans hebben om uit te groeien tot vitale, ideale scheuten. Meer gegarandeerd dan ogen die hoger zitten. Wanneer je in een vroeg stadium - vaak is dat het derde jaar - moet kiezen waar de kop in de toekomst moet komen, richt je je daarom niet naar de hoogste scheut, maar naar de één na hoogste: op die plek wil je een oksel-oog laten uitkomen, als begin van de kop.


Laten we een voorbeeld nemen. We willen dat onze wijngaard in de toekomst als snoeiwijze lange, enkele strekkers heeft. Het volgende plaatje geeft onder (1) het uitgangspunt na de bladval in het tweede jaar, en onder (2) de situatie na de eerste keer aanbuigen, diezelfde winter. De bovenste scheut wordt ten behoeve van het derde jaar aangebogen, maar zal toch niet de kop van de toekomst worden. Die kop wordt voorbereid één niveau lager, rond de één na hoogste scheut, waar een stiftje van één oog gesnoeid wordt. Dit oog zal nu, samen met het oksel-oog tussen stiftje en stam, de grootste kans hebben om met voorrang mooie vitale scheuten voort te brengen. Ze zitten immers lager op de stam dan de aangebogen strekker, en dat geeft ze een streepje vóór, bij de uitloop en scheutvorming.

Hier ook een foto van de situatie, wat het stiftje betreft, begin mei van het derde jaar. Oksel-oog en het oog op het stiftje zijn beide gezwollen en zullen binnen een weekje uitlopen.

De volgende jaren

Van de beide scheuten die uit deze twee ogen voortkomen, wordt het volgende jaar opnieuw de onderste ('het dichtst bij de wortels') op één oog (plus dus het oksel-oog) teruggesnoeid. De bovenste wordt tot strekker gebogen. De oude, derdejaars strekker wordt daarbij weggenomen. En zo verder, de komende jaren, tot de kop volwassen is en je er verder veel minder of geen omkijken naar hebt.

Een paar foto's ter verduidelijking. Het is nu het eind van het derde jaar. De beide ogen van de foto hierboven, hebben dit jaar ieder een mooie tak opgeleverd:

Nu wordt bij de wintersnoei eerst de strekker van het afgelopen jaar weggenomen:

Daarna wordt de onderste scheut opnieuw op een stifje gesnoeid. Okselknop plus één oog op stiftje. De lange tak links (die hoger zit) wordt de buigtak, de strekker voor het vierde jaar:

NB: de volgorde die we hier aanhielden was even voor de foto. In het gewone geval is het verstandig om éérst succesvol te buigen, en pas daarna het stiftje te snoeien. Als de eerste buigtak onverhoopt breekt heb je nu nog een reservetak... Dit verklaart overigens ook waarom de wintersnoei gewoonlijk in twee etappes gebeurt: in december-januari de oude strekker met zijn takken eraf, en pas als de sapstroom wat op gang komt, zo eind februari-maart, buigen en stiftjes snoeien. Als de sapstroom op gang komt is er veel minder kans op breuk - de takken zijn soepeler. 


De volwassen kop

Tot zover de winter na het derde jaar. Bij een inmiddels goed functionerende, volwassen kop, zo vanaf het vijfde jaar, worden de scheuten die niet geselecteerd zijn als buigtak, kort aangesnoeid op alleen het okseloog. De volgende foto's laten dit zien. Linker foto vóór de uitloop; rechter erna: 

Snoeien op het okseloog plus één oog, hoort bij de fase van de opbouw van de kop, waarin de bovenste van de twee uitlopers uit die beide ogen, gebruikt wordt voor het buigen, en de benedenste opnieuw wordt aangsnoeid op de okselknop plus één, om de kop verder te formeren.



Dubbel Guyot

Tot nu toe gingen we uit van een situatie van één enkele, lange strekker (of boogje). Voor dubbel guyot, of dubbele strekkers, is de situatie de eerste jaren echter precies hetzelfde. Letterlijk hetzelfde plaatje nummer (2) geldt ook voor dubbel guyot, de eerste jaren. Om in de toekomst een goede kop, ook voor dubbel guyot te hebben, zul je de eerste jaren op dezelfde manier als in (2) moeten volstaan met één lange guyotboog. Zeker tot het vijfde, vaak tot het zesde jaar. Pas dan is de kop zover dat elk jaar, volgens de regelen der kunst twee boogjes gesnoeid kunnen worden. Een moderne wijngaard met dubbel guyot heeft dus de eerste paar jaar één lange, enkele guyotboog gehad! Toegegeven, dit zijn behoorlijk recente inzichten, en veel wijngaarden in ons land hebben het in het verleden zo niet gedaan. Voortschrijdend inzicht leert echter dat dit de betere methode is om een wijngaard een lang en gezond leven tegemoet te laten gaan.



Tot slot

De opbouw van de kop eist, zoals we zagen, dat in elk geval de okselknop bij het pijltje in (2) uitloopt. Om te zorgen dat dat ook echt gebeurt, kan het bij sommige soorten in sommige jaren zelfs zo zijn, dat je daartoe zelfs ook het oog op het stiftje nog weg moet nemen. Dat moet proefondervindelijk blijken. Wanneer de knop op het stiftje eind april, begin mei op springen staat, maar de okselknop niet goed gezwollen is (maar wel zichtbaar als latente en levende knop), kun je overwegen om alsnog strakker aan te snoeien, of de knop op het stiftje te verstoren. Voorzichtigheid en een goed inzicht zijn hierbij echter geboden. 



Welke tijd?

Zoals al even aan de orde kwam: een verstandig wijngaardenier buigt eerst, en snoeit daarna het stiftje. En hij, of zij, wacht tot het seizoen rijp is voor het buigen. Dat is: als de sapstroom al wat op gang komt, en de takken soepeler worden, met minder risico op breuk - maart is vaak prima. Bijna alle wijngaarden verdelen hun winterwerk daarom in twee fasen. Het wegsnoeien van het oude hout dat zeker niet meer nodig zal zijn (en waarbij je minstens vier takken op en/of rond de volwassen kop laat staan) kan meestal goed in januari/februari gebeuren. De tweede fase, het aanbuigen, mag dan wachten tot de sapstroom een beetje op gang begint te komen.  


Copyright (c) Jet Wester 2013

De zomer

Buiten is het eind januari. Binnen hebben we de zomer op de laptop. Hier de dromerige Oude IJssel tussen Doesburg en Doetinchem.

 

 

 

 

  

De zomer zit vol dingen. Dingen van goud bijvoorbeeld, met vleugels en/of staarten, en/of water uit de neus. Soms alles tegelijk. Paleistuin Het Loo:

Openluchtmuseum:

In de zomer, kortom, is het altijd zomer.

Volgende week snoeien!


Copyright (c) Jet Wester 2013

De kunst van het blenden...

 

Na nieuwjaar begint het bij ons al vrij snel een beetje te kriebelen. Iets hoopvols - laten we zeggen een voorbode van een lentegevoel. In januari worden de wijnen overgestoken op een schoon vat, en daarmee begint ook het nadenken over verschillende mogelijke blends voor de witte wijnen. Met zelfs al voorzichtig een paar maatglazen op tafel om de ideeën uit te proberen. De individuele wijnen hebben zich inmiddels voldoende ontwikkeld om goed te kunnen zien waar het heen zal gaan dit jaar, in termen van volheid, structuur (body), concentratie, lengte van de afdronk - en ook gewoon de aromatiek van dit jaar. Die aromatiek kan een verrassing zijn, bijvoorbeeld wanneer je nieuwe soorten gist hebt gebruikt. Of een heel kleine, extra geconcentreerde oogst hebt gehad.

Dat wil nog niet zeggen dat we nu ook al aan bottelen denken. Dat mag nog een maandje of twee, drie wachten. Bottelen van wit gebeurt gewoonlijk in april. De wijnen (al of niet al in hun blend) rijpen op de tank ook na januari nog merkbaar verder, raken onderweg ook nog wat overtollig koolzuur kwijt, terwijl vaak ook een fijnonzuring met kwarten of halven van grammen per liter juist in deze periode aan de orde kan zijn. En het duurt zeker een week of drie tot zo'n ontzuring gegaran-deerd klaar is, en het bijbehorende wijnsteen is neergeslagen.

De dingen hebben dus hun tijd nodig, ook in deze fase. Bovendien is de komende periode ook de tijd om bij doorgegiste wijnen, behalve de blend ook de hoeveelheid zoet te bepalen die de wijn zal krijgen - hetzij zoet uit de 'zoetreserve' (achter-gehouden, zeer zoet, vaak tijdelijk ingevroren sap van vóór de vergisting), of andere aanzoeting. Bij dit alles is het ook goed om, zeker na een assemblage een periode in acht te nemen waarin een nieuwe balans in de wijn gevonden wordt. Zo kan na het blenden opeens een onverwachte en eigenlijk niet te voorspellen uitval van eiwit aan de orde zijn.

De periode tussen nu en het bottelen wordt ook gebruikt voor een eventuele laatste eiwitcorrectie met een daarvoor geschikt bentoniet. Dit jaar hebben we deze bentonietgift nu al gedaan, een dag of tien vóór de oversteek van januari. Om bij het bottelen straks geen last meer te hebben van mogelijk opwarrelend bentoniet, dat het filter kan doen dichtslaan.  

 

Intuïtie

Kortom, in januari zijn we nog lang niet klaar - maar een kleine sneak preview kan wel, en hoort bij ons tot die hoopvolle kleine gebeurtenissen waarmee we de lange winter wat in tweeën willen knippen.

En wat we zien is in de eerste plaats opnieuw een bevestiging van ons gevoel dat Nederlands wit, de soorten die we nu hebben, misschien wel het best tot hun recht komen bij een meer of minder subtiele blend. In plaats van volledige mono-cépages. Vaak is daarvoor een bescheiden bijmenging van zo'n 10 - 15% voldoende. Een bijmenging tot deze 15%-grens mag, wettelijk, zonder dat de wijn een cuvée genoemd hoeft te worden. Een Johanniter met daarin 15% Solaris, mag met andere woorden nog steeds Johanniter heten op het etiket. Met meer Solaris erbij wordt het een cuvée, en moet de wijn anders genoemd worden.  

Omdat we dit jaar toch maar kleine oogsten hebben om mee te werken, willen we eens helemaal onze intuïtie volgen, en drie wijnen maken die alle drie meer dan 15%-blends zijn.

Johanniter kan, bij ons althans, naast zijn eigen, nobel te noemen karakter, vaak ook best wat toegevoegde aardsheid gebruiken, of rusticiteit, en dit jaar willen we dat eens iets uitgesprokener doen. Er komt een blend van Johanniter met een vijfde Souvignier Gris, en één van Johanniter met wel een kwart Riesèl. De blend met Souvignier Gris is bedoeld om het samengaan met ook deze soort eens ondubbel-zinnig uit te proberen.

Daarnaast komt er een wijn met de Riesèl als basis, met 25% Johanniter, om de misschien al te rustieke Riesèl van dit oogstjaar, een beetje ruggegraat van noblesse te geven die de Johanniter in voldoende mate in huis heeft.

 

Barriëre

Zijn dit risico's? Een beetje wel, maar we hebben de indruk dat een beetje risico misschien precies is wat we zelf op dit moment goed kunnen gebruiken. Het lijkt ook een soort psychologische barriëre. Duitsland-georiënteerd als we zijn met onze cool climate soorten, nemen we graag ook het Duitse en Oostenrijkse voorbeeld over van wijnen van enkele soorten - Riesling, Grüner Veltliner, Weissburgunder etc. En het is even bewust slikken om dat voorbeeld te laten varen en te bedenken dat onze soorten, in ons land, misschien weleens meer blenders zijn dan op zichzelf staande grootheden. Je weet het maar niet - en wij persoonlijk zitten in de wijnbouw om dat soort onderzoekjes juist te doen. Om mee uit te vinden wat Nederland-wijnland eigenlijk betekent. En wanneer onze verschillende witte druivensoorten, eigenlijk allemaal verschillende aspécten vertegenwoordigen van hoe een topwijn zijn kan, waarom dan niet sommige van die aspecten ook sámen ten huwelijk vragen in een prachtvolle blend? We noemden als voorbeeld de noblesse van de Johanniter, die aan interessantheid nog verder kan winnen met een kleine, meer rustieke, of anders misschien juist exotische twist van een blendingpartner.

En misschien hebben we het helemaal mis. Dat zal dit jaar na april, wanneer onze ideeën in flessen gestopt zijn, duidelijker worden. Maar intussen hebben we al wel weer een klein stukje van de winter afgesnoept, met zonnige plannetjes om naar uit te kijken, en verder uit te knobbelen.

 

Copyright (c) 2013 Jet Wester

           

Scheurebe

In de wereldliteratuur is het een thema. Je loopt door een achterafstraatje, in het ghetto van Praag, of pak 'm beet de binnenstad van Barcelona. Je gaat een onoogelijk winkeltje binnen en WHAP, achter het eenvoudig geveltje staat opeens een schatkamer te pronken. Een geheime bibliotheek met de meest kostbare middeleeuwse manuscripten. Of verloren gewaande attributen uit de wereld-geschiedenis, van even onschatbare waarde.

Ook in het echt kom je weleens iets tegen dat hier, als je jezelf een plezier wilt doen een beetje op lijkt. Zo kwamen we vroeger, in onze eigen provinciestad af en toe inspiratie opdoen in een winkeltje met Japanse beeldjes en artefacten, sommige echt en oud, het merendeel nieuw en ook gemaakt voor het merendeel der mensen. In die winkel stond een lage kast met laden van wel een meter breed en diep. En daar zat het in. Een schat, een wereldstad waardig. Grote vellen met originele, veelkleurige houtsneden van de helden uit de Japanse Gouden Eeuw. Hokusai, Hiroshige. Een vondst, alsof je ergens in Japan, in een even eenvoudig winkeltje originele etsen van onze Rembrandt op de hand zou mogen bekijken. Te koop voor prijzen die je eventueel, als je dit of dat even zuinig aan zou doen... etc. Dit is het soort werk:

 

De afbeelding links is een houtsnede van Hiroshige; rechts een kopie in olieverf van Vincent van Gogh van dezelfde prent.

Een tijdje geleden stuitten we opnieuw op zoiets. Het hele verhaal. Achterafstraatje, smal geveltje, en binnen opnieuw Hokusais en Horoshiges - dit keer van de wijnbouw. Wereld-erfgoed van onder andere de Riesling: Helmut Dönnhoff, Kruger Rumpf - een winkeltje vol heerlijkheden. De winkel luistert naar de naam Pangkarra: een woord van de Aboriginals voor hun terroir, met hier de website:  www.wijnkoperij-pangkarra.nl

Vandaag uit deze winkel, ter ere van het nieuwe jaar een prachtig stijlbloempje: de Scheurebe. Een vroege kruising van de Riesling, ooit bedoeld om een meer interessante Sylvaner te maken. Meer aroma, meer diepgang.

De Scheurebe, Scheu voor vrienden, is helaas wat in het vergeetboek geraakt, ondermeer omdat hij te vaak te zoet werd gemaakt. Als hij minder dan volrijp was, werd hij vroeger vaak als bitter ervaren. Zoet maskeert dit. Bovendien, en dat is nog steeds zo, concurreert hij qua plaats in de wijngaard direct met de Riesling - en dan plant je dus de beter verkoopbare Riesling. Soms jammer, en soms onnodig, zoals blijkt uit wat we hier voor ons hebben staan. Een slanke, droge Scheurebe, perfect voor de moderne smaak. Rode grapefruit, beetje salie, en bovenin, in het milde spectrum een klein feestje van vlierbloesem. Iets minder prominente zuren dan de Riesling, met ook iets minder noblesse waarschijnlijk. Daarvoor in de plaats een heleboel vrij ongecompliceerd, of in elk geval aards drinkplezier. Afdronk van hier tot, vooruit: Tokyo - om een beetje bij ons Japanse bruggetje te blijven. 


Het gaat niet gebeuren, maar wat we hier naast ons hebben staan zou qua smaak op dezelfde manier, pardoes in de mode kunnen raken als de inmiddels alom bekende Grüner Veltliner uit Oostenrijk. Heerlijk spul, deze Scheu. Scheurebe trocken 2011. Weingut K.F. Groebe, Rheinhessen. Te vinden in de winkel voornoemd.      

 

Copyright (c) Jet Wester 2013

 

Plantweer


Als u zich afvroeg wat voor weer het op het ogenblik is, buiten, dan is hier het antwoord. Ideaal plantweer. We hadden een paar Johanniters die al een tijd lang steeds wat in de weg liepen. Moeilijk bij het maaien, moeilijk bij het spuiten, moeilijk om netten omheen te krijgen. Ook een te warme plek, sommige, zodat ze elk jaar opnieuw een week eerder rijp waren dan de rest. Met nét teveel oogst om ze dan eerder te plukken, en die trossen een paar dagen koud weg te zetten. Dus hup, naar een andere tuin dan maar. Acht jaar oude planten, dat wel, dus gaten van zeker zo'n 80 cm diep maken en dan voorzichtig, voorzichtig... En direct in een vuilniszak, de wortels, tegen het uitdrogen van de haarworteltjes (schrale wind).

Hier een foto, zo niet biodynamisch dan toch in elk geval dynamisch. Volop beweging!

De tuin is zandgrond, met de bovenste 80 cm haast potgrond, dus een kluit heb je hier niet. Voorzichtig uitschudden. Dat het kan lukken bewijst een eerdere transplantatie, van een paar jaar geleden, van 60 Solaris en wat Johanniter, op dezelfde manier. Opbrengst op de ontvangende tuin is nu zeker zo groot als op de oude.

Vaak zie je tot op een cm of 60 diep twee of drie kransen van wortels. De bovenste is dan een kransje van dauwwortels, waarmee de plant ook bij droogte het vocht dat van bovenaf komt, snel kan opnemen. Op de volgende foto zit er ook een dikke wortel helemáál bovenin, die uit de ent tevoorschijn komt. En niet uit de onderstam. Wortel van de Johanniter zelf. Laat de druifluis het niet horen! De ent zat blijkbaar te dicht bij de grond. 

Op de ontvangende tuin een diep gat met potgrond of compost onderin - geen bemeste tuinaarde of iets dergelijks, want de fijnere wortels verbranden snel.

Voorzichtig laag voor laag dichtgooien, lichtjes aanstampen en aanwateren. Daarna alle scheuten dicht bij de kop snoeien, op één oog, liefst. Dat moet nog, getuige de laatste foto.

Korte stiftjes

 

Over die korte snoei nog het volgende. Als je acht jaar oude Johanniters wilt verplanten, kan het niet anders of je pleegt, al doende, tegelijk een enorme, misschien soms zelfs te grote wortelsnoei. Om de plant dan zoveel mogelijk te sparen, kun je de kroon, de uitlopers uit de kop, inderdaad het best zo kort mogelijk aansnoeien. Alsof je allemaal reservestiftjes maakt, kun je zeggen. Dan heb je de meeste kans de kop intact te houden, en geen kale kop te krijgen met alleen toefjes van uitlopers aan het eind van te lang gelaten scheuten van vorig jaar.


Als dat laatste gebeurt, krijg je het skelet nooit meer goed. Zelfs bij twee of meer ogen heb je al vaak een te grote kans dat alleen het oog het verst weg van de kop uitloopt (vanwege de sterke wortelsnoei moet de plant kiezen), met ook dan een kale kop na volgend jaar. Zo is het eerder gegaan met sommige van een stuk of 70 Johanniters en Solarissen die we in een winter verplant hadden. Hertegewei op hertegewei, wanneer je te lange scheuten op de kop had behouden. En niets aan te doen dan een nieuwe, hogere kop beginnen op één van de nieuwe gaffels van dat gewei.
 

Overigens brengt het snoeien op alleen korte stiftjes op zich niet een groter vorstrisico met zich mee. Bevroren ogen na te sterke wintervorst of nachtvorst, zitten veel eerder midden op de boogjes of strekkers dan dicht op de kop. 


Met dank aan Gerard Menting van Blankeboom Wineries, dochteronderneming van Blankeboom Tekst voor al het betere, journalistieke schrijfwerk www.blankeboom.nl


Copyright (c) Jet Wester 2012

De zon, de maan en de sterren

In een eerdere bijdrage berichtten we over de biodynamische wijnbouw. Het artikel is hier te vinden: http://wijnbouw.blogspot.nl/2012/05/beste-peter-er-zijn-in-nederland-nog_16.html

Biodynamica wordt vaak gezien als een wat vreemd gedoe. Ook in de wijnbouw. Dat is niet zo gek. Sommige gebruiken zijn inderdaad behoorlijk exotisch, terwijl ook de ambassadeurs van het bd-gedachtegoed de zaak niet altijd vooruit helpen. Boeken van wijnbouwer Nicolas Joly, de grote voortrekker op dit gebied, verzanden meestal in een nogal voorspelbare, negatieve analyse van onze moderne tijd. Mobieltjes en hun antenne-masten verpesten de wijnbouw, om van het scannen van streepjes-codes op wijnflessen nog maar te zwijgen. Dood en verderf voor de levende wijn - die in de winkel, bij de kassa, door de negatieve straling van de streepjesscanner het loodje legt. Nog voor zijn bevrijding.

De beweging lijkt zichzelf daarmee wat weg te duwen naar de randen van de cultuur, terwijl er aan de andere kant toch ook zéér grote wijnhuizen serieus met bd aan de gang zijn. Met goede resultaten. Dat is de grote paradox.

 

Hebben wij een standpunt over dit alles? We zijn behept met een wetenschappelijke achtergrond, en dat maakt ons misschien niet de meest aangewezen instantie om die vraag te beantwoorden. Scepsis is ons vak, en wat ons betreft kunnen veel van de goede resultaten van de bd-wijnbouw, even goed toegeschreven worden aan een veel aandachtiger, ecologisch bewuster en, ja, liefdevoller benadering van het métier - in wijnkelder en druiventuin - dan in de jaren vóór de omschakeling naar bd. Want sceptisch of niet: in de liefde geloven we wel, en in contrast met de dodelijke spuitcultuur van vroeger, zal een zorgzame bd-benadering ongetwijfeld een weldaad zijn. Die gerust ook de wijnkwaliteit ten goede komt. Waarom niet? En natuurlijk helpt het ook mee, om op totaal verdichte bodems niet langer met tractoren rond te rijden, maar met paarden door de wijngaard te gaan. Prachtig romantisch bovendien, en stilte in de wijngaard. Een zegen voor mens, dier en plant.

 

Maria Thun

Er is één onderzoekster voor wie we zelf graag een uitzondering maken, en voor wie we bereid zijn onze scepsis een héél klein beetje op te schorten. Dat is de Duitse Maria Thun, dit jaar net vóór haar negentigste verjaardag overleden na een rijk en lang leven van experimenten met bd-preparaten, allerlei vormen van bladmest (kruidenthee), en ook experimenten met de invloed van maan en sterren op de groei, bloei en vruchtzetting. Haar onderneming was groot opgezet. Velden met klaver, grassen en granen, in de liefelijke, glooiende streek van het riviertje de Lahn in midden Duitsland. Haar boeken staan vol met die prachtige vroege, stille kleurenfoto's vol zomer & wuivend gewas. De zomers van ook onze levenstijd.

 

Aussaattage

Elk jaar in december valt bij ons mevrouw Thun haar jongste uitgave in de bus: de Aussaattage voor het nieuwe jaar. Een boekje, of meer een werkschrift eigenlijk, dat al 51 jaar lang elk jaar opnieuw wordt uitgegeven, en waar in staat welke perioden en dagen wat Thun betreft gunstig of ongunstig zullen zijn voor zaaien, snoeien en verplanten. Haar onderzoek van jaren leerde haar dat de invloed van de maan daarbij van doorslaggevende betekenis is, verder 'ingekleurd' door de verschillende sterrebeelden waar de maan op dat moment 'in staat'. Vraag ons niet naar de details. De boekjes leggen het elk jaar opnieuw weer geduldig uit, maar onze ogen dwalen steeds maar af naar die schitterende ouderwetse kleurenfoto's en hun bijschriften. Een vroege veertiger, tuinbroek op half zeven, staat in een houten ton te roeren. Bijschrift: "Graf von Finckenstein dynamisiert die Substanzen für das Fladenpräparat".  

 

Vooruit, hier is hij zelf:  

 

Dalende maanbaan

Maar niet alleen voor de foto's, ook voor de maanstanden van Maria Thun hebben we een zwak. Op dezelfde manier als waarop we het prettig vinden om te geloven dat het enorm zou helpen om Die Kunst der Fuge van Bach in de wijngaard voor de planten te spelen. Of Philip Glass, The Hours, soundtrackversie. Als die muziek de tuin ook maar half zoveel plezier zou geven als haar tuinierster, zouden we wereldwijnen maken. Easy. Het proberen is er echter nog niet van gekomen.

Maar nu de maan. Je hebt wassende, volle, afnemende en nieuwe maan. Die moet je vergeten. Het gaat over iets anders. Zoals de zon in de zomer hoog aan de hemel staat, en in de winter laag, doet de maan dat ook, maar dan niet met een jaarcyclus, maar iedere maand. Per maand heb je dus een stijgende maanbaan, een hoogste stand, een dalende maanbaan en een laagste stand. Aan de hemel. Die indeling in perioden van stijgende maanbaan en dalende maanbaan blijkt wat Thun betreft van belang te zijn voor groei en bloei, snoei, oogst en verplanten. 

 

Simpel gezegd kun je het zó zien, dat bij dalende maanbaan de levensenergie van de plant, wat dat precies ook is, zich terugtrekt richting stam en wortels. Bij een stijgende maanbaan gaat diezelfde vitaliteit meer naar de takken, bloemen en vruchten. Een soort eb en vloed dus, waar de maan toch al beroemd om was, maar nu voor de 'energetische' levenssappen van de plant. Snoeien, zo is uitgezocht, kan nu verreweg het best gebeuren bij dalende maanbaan, anders knip je samen met de takken ook allemaal vitale energie weg.

 

Het systeem is proefondervindelijk verder en verder uitgewerkt, tot je behalve de beide maanbanen, ook invloeden kunt onderscheiden die goed zijn voor juist de wortels, of het blad, de bloemen of de vruchten. Hoe dat zit voert hier te ver, en is ook niet waar we heen willen. Wat we de lezer willen geven, is domweg de blote bd-informatie voor de komende twee maanden. U kunt dan kiezen om uw mooiste druiven, of uw meest kwetsbare rijtjes eens officieel naar de maan en sterren te snoeien. Om eens te voelen hoe dat voelt, biodynamisch bezig zijn. Niemand die het ziet. En wie weet, misschien is het wat. De grootste wijnhuizen gingen u in elk geval voor. Dit zijn de goede tijden: hoe meer plusjes hoe beter (voor een druivenplant). Op niet genoemde dagen niet snoeien.

 

Januari 2013

1 - 3 : ++++

4 - 6 : +

7      : +++

8 - 9 : ++

-----------------

23      : +

24-25 : +++

26-27 : ++

28-30 : ++++

31      : +

 

Februari 2013

1 - 3   : +

4        : +++

5        : ++

-----------------

20-22 : +++

23      : ++

24-27 : ++++

28      : +

 

Tot slot willen we, hopelijk ten overvloede, benadrukken dat we niet de bedoeling hebben om de biodynamische wijnbouw op één of andere manier serieus te promoten. We vinden het leuk om u te informeren over een niet onbelangrijke, vrij sjieke, vooral buitenlandse trend in de wijnbouw. Met daarbij een kleine hands-on introductie. Maar zoals gezegd: waar we zelf in geloven, bij de omgang met planten en wijnen, is een dieperliggende instelling, van laten we zeggen 'zorgzame aandacht'. En als het bij uw temperament past om die aandacht vorm te geven naar de bd-beginselen: uitstekend. Als u een andere favoriete modus van zorg en aandacht heeft - ook geweldig. Het is wat ons betreft niet de uitwerking die telt, maar de inborst. Het hart! De liefde! En zo scheren we dan toch nog even gevaarlijk dicht langs een kerstgedachte ;-) .

Als we elkaar niet meer treffen: fijne feestdagen. Na vandaag worden de dagen weer langer. Groet, Jet. 

 

Proefproject druivensnoei - de reacties

Onlangs berichtten we op dit weblog over het voornemen van Roelof Visscher en ondergetekende, om deze winter een proefproject druivensnoei te beginnen, met de soorten Solaris en Cabernet Blanc. Details zijn te vinden op http://wijnbouw.blogspot.nl/2012/11/proefproject-druivensnoei-cabernet.html
 

We hebben op dit plan inmiddels een mooi aantal, vaak erg positieve reacties ontvangen. Ook van mensen die best mee willen doen met de proefneming.           Nu is dat op zich natuurlijk welkom, en waarschijnlijk wordt de proef dit jaar inderdaad uitgebreid met nog één of twee grotere wijngaarden. Maar daar zit tegelijk ook een beetje de bottleneck. Om de statistiek van de proef, zoals dat heet 'valide' te laten zijn hebben we per druiventuin steeds een aantal veelvouden van 50 planten nodig - wat per soort dan zeker neerkomt op steeds zo'n 200 planten, minstens. En niet iedereen heeft zoveel planten van één enkele soort staan.

Om wijnbouwers tegemoet te komen die bij Solaris en/of Cabernet Blanc met dezelfde problemen kampen, maar geen 200 exemplaren van elk hebben staan, kunnen we de volgende proefopzet voorstellen. We zullen eerst uitgaan van de Solaris, omdat die het meest voorkomt. Maar let wel op: gebruik de technieken die we noemen alléén wanneer u ook de problemen heeft waar ze een remedie voor willen zijn. Anders kunt u zich een heleboel extra loofwandbeheer op de hals halen, waar u niet op zit te wachten! En de planten evenmin.
 

Proefneming Solaris

1) Verdeel je Solarisplanten qua aantal in vier gelijke delen. Twee delen daarvan geef je een wintersnoei zoals je gewend bent, en twee delen snoei je met lange dubbele strekkers, die over elkaar heen lopen: eentje komt van rechts, en eentje van links, van twee buurplanten. Zie de volgende foto: een beetje een zoekplaatje, en bovendien niet helemaal scherp, maar als je weet wat je hoort te zien moet het wel lukken. Vanmiddag in de regen voor u geknipt - planten zowel als foto. Met dank aan Job Huisman voor de voorbeeldsnoei. 
 

 

Deze dubbele strekkers leveren veel meer ogen op, per strekkende meter, dan een traditionele snoei. Waar in de lente dus ook veel meer vruchtdragende scheuten uit naar boven komen. Probeer die scheuten na de uitloop zo weinig mogelijk te dunnen, liefst helemaal niet.

 

2) Eén van de kwarten die op de traditionele manier gesnoeid zijn, en één van de kwarten met dubbele strekkers, krijgen na de uitloop hetzelfde loofwandbeheer als vorig jaar. De beide andere kwarten krijgen een andere behandeling: zij worden nu vóór de bloei getopt.

Dit betekent dat je begin juni, een dag of 5 tot 7 vóór het begin van de bloei, de toppen van de groeiende scheuten afknipt (zo'n 10 cm eraf). Ongeacht of de scheuten de bovenste dubbele draad al bereikt hebben: je topt al je scheuten, hoger en lager, elk met 10 cm. Dit toppen zorgt er voor dat de plant zijn groeikracht eventjes veel meer naar de bloei gaat sturen, en minder naar de scheuten. Dit kan bij snelle groeiers als Solaris de misbloei sterk doen verminderen. Bovendien zal de plant nu ná de bloei, sneller aan de gang gaan om okselscheuten ('dieven') te maken. Dat zal de rijping van de trossen uiteindelijk wat vertragen - en dat is bij Solaris op zich ook welkom: hoe later rijp, hoe minder wespen.
 

Samenvattend voor Solaris:

1/4 van de planten: traditionele snoei, traditioneel loofwandbeheer;
1/4 van de planten: traditionele snoei, toppen vóór de bloei;
1/4 van de planten: dubbele strekkers, traditioneel loofwandbeheer;
1/4 van de planten: dubbele strekkers, toppen vóór de bloei.

 

 

Cabernet Blanc

Voor Cabernet Blanc is het een beetje een ander verhaal. Er zal bij deze soort vaak minder buighout voorhanden zijn voor lange dubbele strekkers, zodat er voor deze soort bij de wintersnoei minder te halen zal zijn, in termen van extra productie. Wanneer dat inderdaad zo is, kun je volstaan met een driedeling van je Cabernet Blanc-areaal, in plaats van kwarten. Geef dan alles dezelfde, zo lang mogelijke dubbele strekkers of boogjes tijdens de wintersnoei. Twee delen toppen vóór de bloei, en daarvan één deel inpakken tijdens de drie weken van de bloei.

Het inpakken van de rij planten gaat met lengtes winddoek of steigergaas, die in stroken geknipt kunnen worden, met een breedte van zo'n 100 cm. Daarmee kun je werken alsof het gewone vogelnetten zijn: netten voor zijbespanning, te spannen ter hoogte van de bloemen, en vast te zetten met clips of, misschien makkelijker, met wasknijpers. Niet alleen wordt wind nu tegengehouden; het milieu tijdens de bloei wordt er ook meer in het algemeen druif-vriendelijker van. De warmte van de zon wordt in het ingepakte stuk langer vastgehouden, en het gaas is er voor gemaakt om regen buiten te houden.

Het soort gaas dat we bedoelen is bijvoorbeeld hier te vinden: http://www.roteco-folie.nl/weefsels-en-netten/steigergaas  of hier  http://www.huck.be/safety/product/1519/B-7400/

Een breedte van 2 meter kan daarbij worden doorgeknipt of gesneden tot twee breedtes van een meter elk.

Bij prachtig weer kan het net aan de zonkant, tijdens de zonneschijn omhoog.

Tip: deze netten zijn veel fijnmaziger dan de gewone blauwe netten voor de wijnbouw. Een wesp kan hier echt niet door, en een merelsnavel ook niet. Je kunt er ook tijdens de rijping dus mee experimenteren, bij Solaris, Pinotin, Rondo etc. - om wespen en vogels beter buiten te houden. Zo heeft de investering nut in voor- en najaar.


Samenvattend voor Cabernet Blanc:

1/3 van de planten: lang aansnoeien, traditioneel loofwandbeheer;
1/3 van de planten: lang aansnoeien, toppen vóór de bloei;
1/3 van de planten: lang aansnoeien, toppen vóór de bloei, inpakken tijdens bloei.
 

We zijn natuurlijk uiterst benieuwd naar uw resultaten, vooral in termen van aantallen kilogrammen druiven bij de oogst, mostgewicht en totaalzuur. Maak vooral ook foto's!

Het spreekt vanzelf dat we geen aansprakelijkheid kunnen accepteren in het geval de proefneming op een wijngaard minder succesvol uitpakt. Het is en blijft úw proefneming - risico's voor de wijnbouwer.  

Wie meer wil weten, met name over het toppen vóór de bloei, en de effecten op de bloei: zie in de eerste plaats het verhelderende artikel in vakblad De Wijngaard van Jan Engberts, "Zomersnoei: toppen en toppen"; jaargang 15, januari / februari 2007, blz. 6, linksonder.  

Ook het boek Weinbau Heute van Redl, Ruckenbauer en Traxler, Graz 1996, blz. 367 -68 geeft goede info.

Veel plezier!

Copyright (c) Jet Wester 2012

Handreiking kwaliteitswijn online

 

Presentje voor donkere dagen. We hebben ons boek Handreiking kwaliteitswijn online gezet op dit weblog. Wintertijd is studietijd in de wijnbouw.

En natuurlijk is het vele malen fijner om het echte boek in huis te hebben. Bijvoor-beeld als vinificatiehulp ter plekke. Je kunt er dan ook dingen bijschrijven. Er zijn     nog een paar echte, papieren exemplaren: te verkrijgen bij www.heekenbroek.nl (nog 1 exemplaar) en bij www.vitisvino.nl (meerdere). Als ze op zijn, zijn ze op. Geen herdruk meer. Collector's item!
 

De online versie is te vinden in de rubriek Weblog en Boek, zie de horizontale balk met onderwerpen boven dit stukje.   
 

Voor een andere long read over de wijnbouw bevelen we aan het artikel over de fotosynthese - een totaal fascinerend verschijnsel, in de wijngaard en ver daar buiten, om met meneer Gort te spreken. Te vinden op http://wijnbouw.blogspot.nl/2012/05/een-bijzondere-plant-de-druif-is-een.html  

Op alle teksten en foto's op dit weblog rust uitdrukkelijk copyright. Op het Internet betekent dit, dat u naar hartelust teksten mag printen, en er gepassioneerd naar mag linken - maar het veranderen of digitaal overnemen mag niet. Niet knippen en plakken, en niet kopiëren.

 
 

Copyright (c) Jet Wester 2009, 2012


 

Proefproject druivensnoei Cabernet Blanc en Solaris

Roelof Visscher, wijnbouwer te Bentelo, en ondergetekende gaan op wijngaard Hof van Twente het komende jaar, of de komende jaren een proef doen met verschillende snoeivormen voor de witte druivensoorten Cabernet Blanc en Solaris.

 

In de praktijk van de nieuwe druivenrassen blijkt steeds duidelijker dat - om het zo maar eens te zeggen - Nederland Duitsland niet is. Waar in het zuidelijker Duitsland de PIWI's (pilzwiderständliche Rebsorten) probleemloos groeien, bloeien en afrijpen, lijkt diezelfde groei, bloei en opbrengst in ons land, zeker voor sommige rassen duidelijk minder uitbundig. Soorten als Solaris en Cabernet Blanc geven bij ons in hun jonkheid eerst een jaar of twee goede oogsten, maar naarmate de tijd voortschrijdt wordt het met die opbrengst vaak een stuk problematischer. Duitse inzichten omtrent trosdunning lijken voor deze rassen bij ons dan ook niet van toepassing: we mogen al blij zijn als we hoe dan ook een aardige opbrengst halen.

De problemen
 

De Cabernet Blanc kent een karakteristieke 'halve' misbloei, waarbij naast volwaardige bessen ook zogenaamde Jungfernbeeren, letterlijk 'maagdelijke bessen' gevormd worden: klein en zonder pitjes. Dit is op zich eigen aan de soort. Echter, het aandeel van deze kleine besjes wordt in ons land op sommige plaatsen wel erg groot, waardoor een volwaardige oogst in het gedrang komt. Vergelijking met Duitse aanplant leert dat de oogsten daar stukken beter zijn, en de trossen qua aanzicht ook een stuk normaler.
 

De problemen met Solaris hebben in de eerste plaats te maken met zijn vaak enorm snelle vegetatieve groei (blad en scheuten) in het voorjaar. Door deze snelle groei krijgen de nieuwe scheuten te grote 'internodiën', dat wil zeggen een te grote afstand tussen twee opeenvolgende ogen. Gewoonlijk is de afstand van oog tot oog op een scheut zo'n 15 cm; bij Solaris is het vaak wel 25 cm of nog meer. Wanneer zulke scheuten het volgende jaar aangebogen worden, komen daar per strekkende meter dus ook veel minder rechtopgaande, vruchtdragende nieuwe scheuten uit. Met als gevolg een te lage opbrengst op diezelfde strekkende meter. Bovendien lijkt ook Solaris, net als Cabernet Blanc last te hebben van teveel misbloei en slechte vruchtzetting. Wat voor Solaris overigens ook heel goed gerelateerd kan zijn aan zijn genoemde grote vegetatieve groei, die dan ten koste zou gaan van de 'aandacht' van de plant voor bloei en vruchtzetting - een hormonale kwestie.  
 

Waardevol

We willen proberen om het tij voor beide soorten in elk geval deels te keren, en de opbrengsten van ook deze druivenrassen meer in lijn te krijgen met de Duitse situatie, met volwaardiger oogstgoed en grotere opbrengsten. We doen dit vanuit de observatie dat beide druivenrassen op zichzelf bijzonder waardevol zijn voor ons land: we willen ze niet missen. De Cabernet Blanc kan bij ons als enige druivensoort het volwaardige, populaire smaakprofiel leveren dat we kennen van de Sauvignon Blanc - zelfs nog bij een blend met 30 tot 40% Johanniter. De Solaris komt met zijn meer neutrale, Chardonnay-achtige smaakprofiel even goed aan bij de consument, en is bovendien door datzelfde neutrale profiel een uitstekende blendingpartner. Tot slot kent Solaris de grote deugd van een hoog initieel suikergehalte, waardoor hij met behoud van voldoende alcohol prima afgestopt kan worden om zoet of halfzoet te leveren aan ons witte assortiment.

 

Voldoende redenen, vinden wij, om te proberen beide druivenrassen in Nederland een steuntje in de rug te geven.



Proefproject

 

We willen dit doen door in de wijngaard per soort zo'n 6 verschillende afdelingen te creëren van elk 50 planten (dus voor Cabernet Blanc en Solaris samen zo'n 12 afdelingen van elk 50 planten), waar per afdeling vooraf bepaalde, verschillende snoeivormen gehanteerd worden, in combinatie met verschillend loofwandbeheer - en zelfs het beschermen ('inpakken') van rijen druiven tijdens de bloeiperiode.
 

Snoeivormen zullen uiteindelijk gericht zijn op meer hoogwaardige opbrengst per strekkende meter, waarbij ook gekeken wordt naar het gemak, of de 'doenbaarheid' van snoei en onderhoud in de praktijk. Loofwandbeheer behelst bijvoorbeeld het gedeeltelijk toppen vóór de bloei, met het oog op een rijkere bloei en hoogwaardiger vruchtzetting, en ook experimenten met een minder hoge loofwand, waarbij de norm van '7 bladeren per tros' wordt losgelaten. Tegelijk wordt ook het omgekeerde gedaan: een zogenoemde Minimalschnitt waarbij juist meer blad(groen) beschikbaar komt.

Evaluatie zal plaatsvinden in termen van opbrengst in kg, Oechsles, totaalzuur, en het tijdstip van de oogst (rijpheid). Een deel van de planten wordt daarbij voorzien van troszakjes, om in de laatste fase van de rijping door eventuele wespenschade 'heen te kunnen kijken'. Ook tijdstip van uitloop, bloei, erwtgrootte etc. zal per snoeiwijze worden bijgehouden - alsmede houtafrijping in de herfst (voldoende en tijdig).

Per snoeiwijze wordt idealiter ook gekeken hoe deze zich gedraagt in de tijd. Je verwacht van een snoeimethode dat hij ook na een paar jaar nog vitaal is, en geen langzame degeneratie van loof of trossen betekent. Het houtskelet van een plant moet om die reden in elk geval ook verjongingssnoei mogelijk laten waar dat nodig blijkt. 



Resultaten
 

Een heel verhaal, maar ook een heel leuk verhaal wat ons betreft. Wanneer de resultaten goed zijn, helpen we twee druivenrassen zich beter te vestigen in het Nederlandse wijnlandschap.

De formele opzet van de proef, en de resultaten worden te zijner tijd in elk geval aangeboden als één of meer artikelen aan vakblad De Wijngaard, want het doel is dat een ieder, groot of klein, direct vrijelijk van de gegevens profiteren kan. U hoort dus nog van ons!

Tenslotte zou het zou ook prachtig zijn als een aantal voornamelijk Duitse initiatieven op het gebied van de wespenbestrijding meegenomen kunnen worden in de proefopstelling. Die vraag is echter nog niet beantwoord.



Mocht u intussen ook zelf aan de gang willen, met een proefopzet voor een betere opbrengst voor Solaris bijvoorbeeld: elders op dit weblog hebben we aangestipt hoe je door het aansnoeien van lange dubbele strekkers, het aantal vruchtbare ogen per strekkende meter wezenlijk kunt verhogen. Zie http://wijnbouw.blogspot.nl/2012/09/solaris-deel-ii-het-dilemma-wanneer-je.html


Voor wie iets meer context voor deze en andere PIWI's in Nederland zoekt: zie in dit weblog de afdeling Druivenrassen, waarin bijvoorbeeld: 
http://wijnbouw.blogspot.nl/2012/09/ries-e-l-de-moderne-schimmeltolerante.html


De website van wijngaard Hof van Twente is hier te vinden: www.twentewijn.nl
Andere ondernemingen en activiteiten van Roelof en Ilse Visscher zijn te vinden op
http://www.zorgboeren.nl/wijngaard-hof-van-twente/, op www.vitisvino.nl en op
www.neerlandswijnmakerij.nl  


 

Copyright (c) Jet Wester 2012

 

Stille tijd

Onze drie wijnen, de Souvignier Gris, de Riesèl en de Johanniter zijn inmiddels van hun gist af, en mogen nu eerst maar eens tot januari rusten - behoudens de normale analyses en proefnemingen. Tot nu toe lijkt het wijnjaar 2012 bij ons een opvallend gemakkelijk jaar. De wijnen konden zonder enig probleem, zeker een maand op hun volle gist blijven, en blijken daarna (misschien ook: daardoor) al erg mooi uitgeklaard te zijn, richting helder. En, niet onbelangrijk: de zuren lijken, zonder interventies dit jaar al bijna helemaal goed voor ons Rieslingprofiel van rond de 8 gram per liter totaalzuur. De vergistingtanks hadden al een mooi laagje wijnsteen-zuur op hun wanden en bodem - in de kou was al vrij veel van een overmaat aan wijnzuur op natuurlijke wijze neergeslagen. We wachten nu eerst maar eens af of dat proces nog verder gaat, en in het nieuwe jaar beslissen we dan over nog een kwart grammetje hier of daar aan fijnontzuring. Tot die tijd is de wijnmakerij in rust...

Ook de wijngaard mag even uitpuffen van een vreemd en moeilijk duivenjaar. Het uitgangspunt voor de wintersnoei is goed, maar dit jaar kiezen we er voor om pas vrij laat (voor ons doen) te snoeien. Niet vóór januari de cruciale knippen, en buigen in februari. We hebben een beetje de schrik in de benen van de strenge vorst van afgelopen februari, en willen op deze manier, door de scheuten zo lang mogelijk verticaal te laten en pas laat aan te buigen, een herhaling van de bevriezing midden op de boogjes proberen te voorkomen. En helpt het niet dan geeft het in elk geval de moed, dat we geprobeerd hebben wat we konden.

Het enige klusje voor december is het kort aansnoeien (steeds één of twee ogen per kopscheut) van een paar Johanniterplanten, die een beetje in de weg staan en die deze winter verplant gaan worden naar een andere wijngaard. Onze ervaringen met verplanten in het verleden waren erg goed. We hebben eens een 50 Solarisplanten overgezet naar een wijngaard in Hummelo, waar ze nu geweldig groeien en bloeien. Het is zaak de wortels direct na uitgraven te beschermen tegen wind, kou, uitdroging (direct in vuilniszakken), en op de ontvangende tuin al sleuven klaar te hebben, met potgrond onderin (géén bemeste tuinaarde of andere mest, tegen de verbranding van wortels). Dezelfde dag nog planten. Niet bij vorst. De vorige keer werden de Solarissen overigens vervoerd van A naar H, in de bestelauto van Bennie Jolink. Dat zal ook goed gedaan hebben.

We kunnen van het uitgraven ook dit keer een gezellig evenementje maken, en dat zal ook heus gebeuren - maar dat is het dan ook wel even. Voor nu.

 

Ook het bloggen zal in deze stille tijd op een wat lager pitje komen. Met de seizoenen meeschrijven betekent ook: er het zwijgen toe doen als het seizoen in meditatie gaat.

 

Maar we hebben dan ook al veel gedaan dit jaar. We hebben ziektes bij de kop gehad, over een aantal nieuwe druivensoorten geschreven, en ook wat onderwerpen besproken die met de vinificatie te maken hebben. Ons doel: het opzetten van een algemeen, laagdrempelig vraagbaakje, is daarmee mooi op streek. En het blijkt te werken. Aan de statistieken bij dit weblog kunnen we zien dat veel mensen binnenkomen via een relevante zoekterm bij google - wat op dit moment zelfs meer bezoekers genereert dan dat er vaste vrienden van dit blog zijn. Dit contingent specifieke googelaars geeft ons aan dat het blog-als-vraagbaakje inderdaad functioneert. Daarbij is het verbazend te zien hoeveel mensen willen weten hoe je saffraan kweekt, hoe kaliumfosfiet werkt, wat biodynamische wijnbouw is, hoe de ziekte Bois Noir met brandnetels samenhangt - en wat kopersulfaat in een wijn te zoeken heeft. 

 

Wanneer er - ook in deze stille tijd - iets te melden valt zullen we dat natuurlijk niet laten, maar voorlopig zal ook het blog dus een beetje de winterrust volgen van wijngaard en wijnmakerij. Mocht u desondanks een prangend onderwerp hebben, waar we ons hier hoognodig over moeten buigen: weet ons te vinden via de e-mail onder het onderwerp Weblog en Boek.
 

Copyright (c) Jet Wester 2012

Industrieel erfgoed


Vandaag gebotteld. Een mooie partij van het mooiste rood. Pinotin, anderhalf jaar op barrique. Type Bourgogne, fruit all over - zwarte kers, kruidig hout. De milde Noorderlicht 2011 van Wijnboerderij 't Heekenbroek.

Uw blogster aan de flessenspoeler. Eén brok industrieel erfgoed (de flessenspoeler). Gegalvaniseerd en groot als een transformatorhuis.
 

En bijna ook het afscheid voor dit oude beestje. Binnenkort zal het gebruik van sulfiet als desinfectans in de wijnbouw verboden worden. Ontsmetten doe je dan met stoom, of als het flessen zijn met perazijnzuur. Een stuk schoner naar men zegt dan het letterlijk adembenemende sulfietwater. Dat is nog afwachten. Wat wel al zeker is, is dat een machine zoals deze dan met pensioen moet. Het gebruik van perazijnzuur betekent dat flessenspoelers alleen nog van RVS kunnen zijn. Deze zachtmetalen brontosaurus is geen match voor het nieuwerwetse desinfecteer-middel. Hij wordt gewoon opgegeten...


Copyright (c) Jet Wester 2012